Andere informatie en diensten van de overheid: www.belgium.be

Zonnestorm

Magnetische activiteit op de oppervlakte van de zon kan enorme uitbarstingen en explosies veroorzaken. Bij deze fenomenen komt intense gamma, X en ultraviolette straling vrij en kunnen geladen zonnedeeltjes versnellen tot hoge energieën. Als deze straling de aarde bereikt, spreken we van een zonnestorm.

Een zonnestorm kan een impact hebben op: 

  • Diensten in de ruimte, bijvoorbeeld satellieten
  • Radiocommunicatie
  • Stralingsniveau op vliegtuighoogte
  • Elektriciteitsvoorzieningen.
  • Digitale infrastructuur, bijvoorbeeld onderzeese kabels

Een zonnestorm is alleen gevaarlijk als de aarde in zijn impactzone ligt. Noordelijke regio's zijn gevoeliger (bijvoorbeeld Canada, Scandinavië).

 

Oorzaken en gevolgen

Oorzaken

/

Wat kan jij doen? 

Een zonnestorm kan verschillende risico’s als gevolg hebben.  Lees meer over:

Impact en waarschijnlijkheid

De cijfers voor waarschijnlijkheid en impact beschrijven een zonnestorm van een aanzienlijke omvang. De BNRA omschrijft zo’n scenario in theorie als:

  • Een zonnestorm van maximaal twee dagen.
  • De NOAA Space Weather Scale bepaalt de ernst van de storm met scores van 1 (niet ernstig) tot 5 (extreem ernstig) voor drie type evenementen. De zonnestorm krijgt een score van minstens
    • 3 op de R-schaal (schaal van radio-black-outs). Dit beschrijft de impact op navigatiesignalen en radiocommunicatie. 
    • Of 3 op de S-schaal (zonnestralingsstormschaal). Dit beschrijft het stralingsrisico voor mensen en elektronische circuits (bijvoorbeeld satelliet) en de impact op hoogfrequente radiocommunicatie.
    • Of 3 op de G-schaal (geomagnetische schaal). Dit beschrijft de impact op energiesystemen, ruimtevaartuigoperaties en andere systemen (bijvoorbeeld satellietnavigatie).

Hoe moet je deze resultaten lezen?

Binnen de BNRA beoordeelden experten steeds 3 scenario’s per risico: aanzienlijk, grootschalig of extreem. Op iedere pagina vind je de resultaten van het scenario waarvoor de score van waarschijnlijkheid x impact het grootst is. Dit betekent niet dat dit scenario zo zal plaatsvinden of het meest waarschijnlijk is. Lees hier meer over hoe je de resultaten correct interpreteert

 

Waarschijnlijkheid

Hoog

Impact op de mens

Zeer laag

Impact op de maatschappij

Laag

Impact op het milieu

Geen impact

Financiële impact

Laag

Wat doen overheden?

De Koninklijke Sterrenwacht van België en het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) bestuderen samen het ruimteweer:  

  • Zij sturen dagelijks rapporten uit en waarschuwen bij o.a. een verhoogde zonneactiviteit.
  • Ze voeren satellietmetingen uit in de ruimte om meer inzicht te krijgen in de mechanismen verantwoordelijk voor het ruimteweer.
  • Ze ontwikkelen modellen en databanken om de effecten op technologische systemen te begrijpen, te evalueren en te voorspellen.

Deze activiteiten kaderen in een breed programma van het Europese Ruimtevaartagentschap ESA, dat een hele waaier aan ruimteweerdiensten aanbiedt, bijvoorbeeld aan de burgerluchtvaart.

Meer details over deze ruimteweerdiensten.