Pluviale overstroming (oppervlaktewater)
Overstromingen door oppervlaktewater ontstaat wanneer de hoeveelheid regen groter is dan de capaciteit van de bodem of het rioleringssysteem om het water te absorberen (bv. omdat een droge bodem infiltratie verhindert of omdat het rioleringssysteem verzadigd is).
We onderscheiden twee fenomenen
- Een overstroming van oppervlaktewater. De afvoercapaciteit van het rioleringssysteem is te laag en het water verzamelt zich op het oppervlak. Dit is een traag proces, waardoor mensen zich in veiligheid kunnen stellen.
- Flash floods. Na zeer hevige regenval stijgt het water zeer snel. Er is een aanzienlijk niveauverschil tussen de bodem van de vallei en de hoger gelegen grond. Flash floods zijn gevaarlijk, omdat ze puin meeslepen en een sterke stroming hebben.
Oorzaken en gevolgen
/
Wat kan jij doen?
VOOR
- Informeer je over zones die gevoelig zijn voor overstromingen.
- Bescherm je woning tegen waterschade. Lees de brochure van de Vlaamse Milieumaatschappij.
- Houd je goten en greppels schoon en vrij.
- Voorzie waterdichte materialen voor het keldergat, de rioolputjes,…
- Voorzie ophogingsmateriaal voor de woonruimtes van de benedenverdieping en de kelder, bijvoorbeeld bakstenen of zandzakjes.
- Voorzie laarzen, emmers en aftrekkers.
- Bescherm je belangrijke papieren en je waardevolle voorwerpen tegen het water, bijvoorbeeld door ze op een hoge plaats te bewaren.
- Zorg ervoor dat je weet waar je de gas en elektriciteit kan afsluiten.
TIJDENS
- Heb je hulp nodig van de brandweer?
- Geef je aanvraag in via het digitaal loket 1722.be of het elektronisch formulier van je lokale brandweerzone.
- Bel 1722 als dit nummer actief is.
- Hou het noodnummer 112 vrij voor personen in levensgevaar.
- Is er iemand mogelijk in levensgevaar? Bel altijd 112.
- Beperk je verplaatsingen en vermijd gevaarlijke zones.
- Gebruik zandzakken om kleine dammen te maken voor kelderopeningen, buitendeuren, ...
- Neem tapijten weg en plaats je meubels en waardevolle voorwerpen op een veilige hoogte.
- Sluit indien nodig gas, elektriciteit en water af.
- Parkeer je wagen op een veilige plaats. Laat hem niet in je garage staan.
- Zorg ervoor dat losliggende voorwerpen in de tuin niet kunnen wegdrijven of -vliegen.
Moet je evacueren?
- Volg de aanbevelingen van de hulpdiensten op.
- Neem reservekleding en laarzen mee.
- Lees hier wat je moet doen bij een evacuatie.
NA
- Maak je huis schoon en ontsmet de beschadigde ruimtes.
- Verlucht de ruimtes voldoende maar verwarm ze ook zodat de vochtigheid kan wegtrekken.
- Luister naar de aanbevelingen van de overheid over het gebruik van leidingwater.
Heb je schade ?
- Heb je hulp nodig van de brandweer?
- Geef je aanvraag in via het digitaal loket 1722.be of het elektronisch formulier van je lokale brandweerzone
- Bel 1722 als dit nummer actief is.
- Hou het noodnummer 112 vrij voor personen in levensgevaar.
- Heb je geen hulp nodig van de brandweer? Doe beroep op een gekwalificeerde vakman of herstel het zelf (bijvoorbeeld bij een omgevallen boom in de tuin, beschadigd tuinhuis, hagelschade aan je auto).
- Neem foto’s van de beschadigde plaatsen: ze kunnen nuttig zijn voor je verzekeringsdossier.
- Neem zo snel mogelijk contact op met je verzekeraar. Hij/zij zal al je vragen beantwoorden en je helpen om de procedure op te starten om het schadegeval te regelen.
- Informeer je of het Rampenfonds in jouw situatie zal tussenkomen.
Lees meer tips via de Vlaamse Milieumaatschappij.
Impact en waarschijnlijkheid
De cijfers voor waarschijnlijkheid en impact beschrijven een pluviale overstroming van een aanzienlijke omvang. De BNRA omschrijft zo’n scenario in theorie als:
- Er is één dorp ernstig getroffen in een lokaal en dunbevolkt gebied.
- De stroomsnelheid van het water is relatief laag (< 1m/s)., De hoeveelheid puin die het water mee sleurt is beperkt, wat voorkomt dat het water mensen meesleurt.
- De maximale overstromingsdiepte is < 0,3 m. Dit is de maximale hoogte boven de grond dat het water bereikt.
Hoe moet je deze resultaten lezen?
Binnen de BNRA beoordeelden experten steeds 3 scenario’s per risico: aanzienlijk, grootschalig of extreem. Op iedere pagina vind je de resultaten van het scenario waarvoor de score van waarschijnlijkheid x impact het grootst is. Dit betekent niet dat dit scenario zo zal plaatsvinden of het meest waarschijnlijk is. Lees hier meer over hoe je de resultaten correct interpreteert.
Waarschijnlijkheid
Hoog
Impact op de mens
Zeer laag
Impact op de maatschappij
Zeer laag
Impact op het milieu
Geen impact
Financiële impact
Zeer laag
Wat doen overheden?
Om overstromingsschade te voorkomen nemen de regionale overheden verschillende preventieve maatregelen, bijvoorbeeld het opleggen van bouwvoorschriften of het voorzien van overstromingsgebieden of aanvullende infrastructuur (sluizen, pompstations, …)
De regionale overheden volgen ook de watertoestand continu op, in samenwerking met het KMI. Op basis van waarnemingen, weersvoorspellingen en drempels, proberen zij het risico op overstroming te voorspellen. Wanneer deze drempels overschreden worden, verwittigen zij de lokale, provinciale en nationale overheden.
Als het stijgende water tot een overstroming leidt, passen lokale en provinciale overheden hun bijzonder nood- en interventieplan voor overstromingen toe.