Hybride actor
Let op: een dader of actor heeft geen oorzaken of gevolgen, maar motieven en werkwijzen. De oorzaken en gevolgen die hier staan moet je dus ook zo interpreteren.
Oorzaken en gevolgen
/
Wat kan jij doen?
VOOR
- Informeer jezelf en anderen over de verschillende vormen van hybride dreigingen en wees waakzaam. Zo kan je eventueel kwaadaardige acties herkennen en ze rapporteren bij de overheid. Je kan hiervoor terecht op de volgende sites:
- Veiligheid van de Staat (VSSE), bijvoorbeeld de brochure ‘Spionage: wordt u geviseerd?’
- Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid (ADIV)
- Coördinatieorgaan voor de Dreigingsanalyse (OCAD)
- FOD Buitenlandse Zaken
- Federale Politie
- Defensie
- Centrum voor Cybersecurity België, bijvoorbeeld de website Safeonweb
- Open geen e-mails van onbekende of verdachte afzenders.
TIJDENS
- Bescherm jezelf als je naar het buitenland gaat. Bekijk de tips van VSSE en de FOD Buitenlandse Zaken.
- Weet dat er op het internet opzettelijk foute informatie verspreid wordt.
- Kijk steeds op de officiële kanalen van de overheid of erkende media, om er zeker van te zijn dat de informatie betrouwbaar is.
- Let op met wat je deelt online. Ben je niet zeker van de auteur van een bericht? Deel het niet.
- Bescherm je computer en je persoonlijke gegevens.
- Gebruik sterke, unieke wachtwoorden voor al je accounts en verander ze regelmatig.
- Controleer en beheer je privacy-instellingen op sociale media en andere online platforms.
- Meer tips op de pagina's rond cyberrisico's.
NA
Er zijn geen specifieke aanbevelingen.
Impact en waarschijnlijkheid
De cijfers voor waarschijnlijkheid en impact beschrijven een hybride actor van een extreme omvang. De BNRA omschrijft zo’n scenario in theorie als:
- Een autoritair regime dat tegen de Europese democratische waarde gekant is.
- Er zijn duidelijke kwade bedoelingen, hoge aanvalscapaciteiten en een coherente strategie om hybride conflicten aan te gaan.
Hoe moet je deze resultaten lezen?
Binnen de BNRA beoordeelden experten steeds 3 scenario’s per risico: aanzienlijk, grootschalig of extreem. Op iedere pagina vind je de resultaten van het scenario waarvoor de score van waarschijnlijkheid x impact het grootst is. Dit betekent niet dat dit scenario zo zal plaatsvinden of het meest waarschijnlijk is. Lees hier meer over hoe je de resultaten correct interpreteert.
Waarschijnlijkheid
Gemiddeld
Impact op de mens
Laag
Impact op de maatschappij
Gemiddeld
Impact op het milieu
Zeer laag
Financiële impact
Gemiddeld
Wat doen overheden?
Veel hybride campagnes stoppen niet aan de grenzen. Online desinformatie heeft vaak impact op meerdere landen zoals Frankrijk, België en Nederland. Ook cyberaanvallen kunnen grensoverschrijdend zijn, net als aanvallen op energie-infrastructuur, omdat onze netwerken steeds meer met elkaar verbonden zijn. We bevinden ons dus in een geopolitieke en internationale context, die samenwerking op verschillende niveaus vereist.
De Belgische overheid werkt samen met verschillende Europese lidstaten en instellingen, de NAVO en andere internationale initiatieven. De EU en NAVO hebben zich geëngageerd voor een nauwe en constructieve samenwerking:
- Sinds 2017 bestaat het European Center of Excellence for Countering Hybrid Threats (Hybrid CoE) dat staten en deelnemende instellingen helpt om inzicht te krijgen in en zich te verdedigen tegen hybride dreigingen.
- Sinds 2018 werkt de NAVO met ondersteuningsteams die op verzoek van bondgenoten gerichte bijstand leveren om de paraatheid en respons op hybride dreigingen te verbeteren.
- Ook de EU beschikt ondertussen over de mogelijkheid om ‘Hybrid Rapid Response Teams’ te sturen naar lidstaten en partnerlanden die getroffen worden door een hybride aanval. Een initiatief genomen onder het Belgische voorzitterschap.
Samen beschikken de EU en de NAVO over heel wat middelen om hybride dreigingen te bestrijden, zoals bijvoorbeeld gerichte sancties tegen hybride actoren of het uitvoeren van patrouilles in de Baltische zee.
In België monitoren de Belgische inlichtingen- en veiligheidsdiensten geopolitieke risico’s zoals hybride dreigingen, elk binnen hun domein. Daarnaast bestaan er verschillende interdepartementale samenwerkingen om onze samenleving weerbaarder te maken tegen deze risico’s en ze actief te bestrijden.
Een voorbeeld van zo’n interdepartementale samenwerking is een platform rond hybride dreigingen, waarop experten informatie kunnen uitwisselen en kunnen samenwerken om het probleem in al zijn complexiteit te bestuderen en op een efficiënte en gecoördineerde manier aan te pakken.