Chronische watervervuiling
Chronische watervervuiling is een natuurlijk fenomeen maar kan versneld worden door:
- Menselijke activiteiten, bijvoorbeeld huishoudelijk en industrieel afvalwater.
- Regenwater in steden spoelt olie, chemische stoffen en plastic deeltjes mee naar waterlopen, oppervlaktewater of in de grond en zorgt zo voor vervuiling.
- Landbouwactiviteiten, bijvoorbeeld pesticiden, meststoffen en dierlijke afvalstoffen.
De watervervuiling kan betrekking hebben op het grond- en oppervlaktewater in België, inclusief de rivierbekkens en het deel van de Noordzee dat onder België valt.
Oorzaken en gevolgen
Gevolgen
Wat kan jij doen?
VOOR
- Wees je bewust van de meststoffen en chemicaliën die je gebruikt in jouw tuin of terras. Gebruik ze verstandig zodat ze bij hevige regenval niet gewoon wegspoelen naar een nabijgelegen waterloop of oppervlaktewater.
- Gebruik bij voorkeur organische meststoffen. Deze bestaan uitsluitend uit plantaardige of dierlijke grondstoffen.
- Zorg voor minder watervervuiling door biologisch afbreekbaar schoonmaak-, (vaat)was- en verzorgingsproducten en verven te gebruiken, bijvoorbeeld met het EU Ecolabel. Gebruik ontsmettings- en bestrijdingsmiddelen en andere chemische producten zoals bleekwater, ontkalkers en ontstoppers alleen indien nodig, veilig en op de juiste manier.
TIJDENS
- Informeer je en volg de specifieke aanbevelingen van de overheid. Raadpleeg bijvoorbeeld de kanalen van jouw gemeente. Zij zullen jullie informeren bij kritieke vervuiling van het waterstelsel in jouw buurt.
- Vermijd contact met vervuild water.
- Heb je weet of vermoeden van kritieke watervervuiling, neem dan contact op met de milieudienst van je gemeente. Buiten de kantooruren kunt u ook contact opnemen met de interventieploeg van de lokale politie.
- Woon je in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest? Dan kan je ook een klacht indienen bij Leefmilieu Brussel
NA
- Het kan even duren alvorens vervuiling van het water is aangepakt en opgelost. Blijf je informeren via de officiële kanalen.
Impact en waarschijnlijkheid
De cijfers voor waarschijnlijkheid en impact beschrijven een chronische waterverontreiniging van een aanzienlijke omvang. De BNRA omschrijft zo’n scenario in theorie als:
- Een kleinschalige vervuiling treft een specifieke waterloop of vijver.
- De hoeveelheid schadelijke stoffen in het water is hoger dan de normen die in België en de Europese Unie gelden. Dit kan leiden tot problemen zoals eutrofiëring (overmatige algengroei).
- Dit zou zich eerder in een dunbevolkt gebied voordoen.
Hoe moet je deze resultaten lezen?
Binnen de BNRA beoordeelden experten steeds 3 scenario’s per risico: aanzienlijk, grootschalig of extreem. Op iedere pagina vind je de resultaten van het scenario waarvoor de score van waarschijnlijkheid x impact het grootst is. Dit betekent niet dat dit scenario zo zal plaatsvinden of het meest waarschijnlijk is. Lees hier meer over hoe je de resultaten correct interpreteert.
Waarschijnlijkheid
Hoog
Impact op de mens
Geen impact
Impact op de maatschappij
Geen impact
Impact op het milieu
Zeer laag
Financiële impact
Geen impact
Wat doen overheden?
Op milieugebied zijn de uitvoeringsbevoegdheden verdeeld tussen de federale overheid en de regionale overheden. Een groot aantal actoren en partners voeren het milieubeleid in ons land uit en dragen bij tot de bescherming van het leefmilieu op nationaal, Europees en internationaal niveau. Een goede samenwerking tussen de verschillende milieuautoriteiten is dus absoluut noodzakelijk. Voor de regionale overheden zijn volgende instanties verantwoordelijk:
- Leefmilieu Brussel (Brussel)
- Vlaamse Milieumaatschappij (Vlaanderen) & Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) voor de aanwezigheid en impact van schadelijke stoffen in de mariene ecosystemen.
- SPW Agriculture, Ressources naturelles et Environnement (Wallonië)
Op federaal niveau waakt het Directoraat-Generaal Leefmilieu van de FOD Volksgezondheid over een gezond leefmilieu en staat het in voor de ontwikkeling van milieubeleid. Deze directie speelt een cruciale rol in het aanpakken van chronische verontreiniging van het aquatisch milieu. Hun activiteiten omvatten:
- Beleid en regelgeving: Ze ontwikkelen en implementeren beleid en regelgeving om de vervuiling van waterlichamen te verminderen en te voorkomen
- Monitoring en onderzoek: Ze voeren monitoringprogramma's uit om de kwaliteit van het water te controleren en onderzoeken de bronnen en effecten van verontreiniging
- Internationale samenwerking: Ze coördineren met internationale en Europese instanties om ervoor te zorgen dat België voldoet aan internationale milieunormen en -verplichtingen
- Publieke raadplegingen: Ze organiseren openbare raadplegingen om de mening van het publiek te betrekken bij de ontwikkeling van milieubeleid, zoals het beheer van kustwateren en de mariene strategie voor de Noordzee.