Besmettelijke ziekten
Een ziekte die een groot aantal mensen in een korte tijd treft in een bepaald gebied is een epidemie. Wanneer een epidemie zich op wereldwijde schaal voordoet, spreken we van een pandemie, zoals het Covid-19 virus. Voornamelijk in de winter kan er elke twee tot vijf jaar een ernstige epidemie van luchtweginfecties voorkomen, veroorzaakt door de seizoensgriep, COVID of een combinatie van andere ademhalingsvirussen.
Wat kan jij doen?
VOOR
- Zorg voor een goede persoonlijke hygiëne en was regelmatig je handen. Zo bescherm je je tegen contact met ziekteverwekkers.
- Zorg voor regelmatige verluchting of adequate ventilatie gemeenschappelijke ruimtes.
- Vermijd nauw contact met een ziek persoon.
- Laat je vaccineren tegen relevante ziektes na advies van je huisarts.
- Blijf jezelf informeren over gezondheidsrisico’s. Ga je bijvoorbeeld op reis en is er een besmettelijke ziekte in het land waar je naartoe wil? Raadpleeg de reisadviezen op de website van de FOD Buitenlandse Zaken.
Meer tips op de website van Departement Zorg.
TIJDENS
Je bent ziek:
- Raadpleeg je huisarts als je griepsymptomen hebt of je je niet goed voelt.
- Bedek je mond en neus met een wegwerpzakdoek of met je arm als je moet niezen of hoesten.
- Was regelmatig je handen met water en zeep. Was ze zeker nadat je gehoest of geniesd hebt en nadat je je neus hebt gesnoten.
- Gebruik papieren zakdoekjes die je kan weggooien in een afgesloten vuilbak.
- Ga niet naar school, je werk of een openbare plaats zolang je ziek bent.
- Draag een mondmasker in de nabijheid van anderen of als je toch het huis moet verlaten.
- Drink voldoende water (1,5 liter per dag).
- Zorg voor regelmatige verluchting of adequate ventilatie van je huis.
Iemand uit je familie/vriendenkring is ziek:
- Was regelmatig je handen met water en zeep.
- Drink niet uit hetzelfde glas en eet niet uit hetzelfde bord als de zieke persoon.
- Vermijd nauw contact met de zieke persoon.
- Draag eventueel een mondmasker.
- Zorg voor regelmatige verluchting of adequate ventilatie van gemeenschappelijke ruimtes.
- Ontsmet de oppervlakken die vaak aangeraakt worden (bijvoorbeeld deurklinken, kranen, ...) .
NA
- Was het wasgoed van de zieke persoon op 60°C of meer.
Impact en waarschijnlijkheid
De cijfers voor waarschijnlijkheid en impact beschrijven een besmettelijke ziekte van een aanzienlijke omvang. De BNRA omschrijft zo’n scenario in theorie als:
- Een ziekte verspreidt zich via bloed, contact of via de lucht met een gemiddeld tot hoog sterftecijfer als gevolg.
- Hoewel er een behandeling bestaat, blijft de druk op de ziekenhuiscapaciteit groot.
Hoe moet je deze resultaten lezen?
Binnen de BNRA beoordeelden experten steeds 3 scenario’s per risico: aanzienlijk, grootschalig of extreem. Op iedere pagina vind je de resultaten van het scenario waarvoor de score van waarschijnlijkheid x impact het grootst is. Dit betekent niet dat dit scenario zo zal plaatsvinden of het meest waarschijnlijk is. Lees hier meer over hoe je de resultaten correct interpreteert.
Waarschijnlijkheid
Hoog
Impact op de mens
Gemiddeld
Impact op de maatschappij
Laag
Impact op het milieu
Geen impact
Financiële impact
Laag
Wat doen overheden?
Sciensano volgt elke winter de intensiteit en ernst van luchtweginfecties op. Op basis van deze gegevens kennen ze een kleurcode van groen, geel, oranje tot rood toe om het risiconiveau te beoordelen. Bij elke kleurcode hoort een set van aanbevelingen voor de bevolking en voor de zorg, bijvoorbeeld het Winterplan Luchtinfecties.
Zorgverleners die een besmettelijke ziekte vaststellen moeten dit steeds melden aan de bevoegde agentschappen van de overheid, meer bepaald aan:
- het Departement Zorg voor Vlaanderen
- Vivalis voor Brussel
- het Agence pour une Vie de Qualité (AVIQ) voor Wallonië
- de dienst Hygieneinspektion van Ministerium der Deutschsprachigen Gemeinschaft voor de Duitstalige Gemeenschap.
Dit maakt het mogelijk om de bron op te sporen en zo de verspreiding te beperken.
Bij een bedreiging van de volksgezondheid nemen de gezondheidsautoriteiten maatregelen om het risico voor de Belgische bevolking tot het minimum te beperken. De Risk Assessment Group (RAG) analyseert dan het risico voor de bevolking op basis van epidemiologische en wetenschappelijke gegevens. Op basis van het advies van deze groep, beslist de Risk Management Group (RMG) welke maatregelen nodig zijn om de volksgezondheid te beschermen.
Bij een ernstig bedreiging, kan het Generic Preparedness Plan worden geactiveerd. Dit is een protocolakkoord tussen de verschillende gezondheidsautoriteiten geactiveerd. Samen nemen ze maatregelen om het risico zo klein mogelijk te houden. Er bestaan hierbij drie fasen:
- Fase 1: de besmettelijke ziekte uit het land houden. Huisartsen en ziekenhuizen staan klaar om iemand met symptomen te identificeren en te behandelen.
- Fase 2: de verspreiding van de ziekte stoppen. Als er iemand symptomen heeft, proberen artsen en ziekenhuizen meerdere besmettingen te voorkomen via contactopvolging.
- Fase 3: de ziekenhuiscapaciteit beheren.
- De gezondheidsautoriteiten bekijken waar er extra capaciteit nodig is, hoe ze patiënten het best kunnen verdelen over verschillende ziekenhuizen en welke opnames uitgesteld kunnen worden.
- Bij een groot aantal besmettingen kan het Nationaal Crisiscentrum een coördinerende rol opnemen. Op dat moment kan de regering extra maatregelen nemen om de verspreiding van de epidemie tegen te gaan.
Er bestaat ook internationale organisaties zoals het European Centre for Disease Prevention and Control (EDCD) en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Zij volgen de situatie op (inter)nationaal niveau op.