Reageren bij overstromingen

Noodplanning
NatuurrampenOverstrommingen
Als gevolg van de hevige regenval van de voorbije dagen werden meerdere gemeenten in het land opnieuw geconfronteerd met overstromingen. Overheden en burgers bereiden zich voor om beter te reageren wanneer dit terugkerend risico opduikt.
Reageren bij overstromingen

Samen met stormen, zijn overstromingen een van natuurlijke risico’s waar we het vaakst mee geconfronteerd worden in België. Terwijl de omwonenden van bepaalde waterlopen er in het bijzonder aan blootgesteld worden, leert de ervaring van de voorbije jaren ons dat de overstromingen ook voorkomen op andere plaatsen wanneer de grond en het riolennetwerk de overvloedige regen niet meer kunnen slikken.

Stortregens, stijgende rivieren en stromen of stormvloeden, er zijn verschillende redenen voor overstromingen.

Als de overheden zich erop voorbereiden, kunnen ook de burgers handelen. 

Zich voorbereiden om te reageren bij overstromingen

Voorafgaand aan de overheden die instaan voor de noodplanning en het crisisbeheer, nemen de gewestelijke overheden eerst en vooral preventieve maatregelen ter bestrijding van overstromingen om dit risico te vermijden of te beperken:


Elke burger kan zich ook voorbereiden op het risico en optimaal reageren tijdens en na een overstroming. Hierna volgen enkele eerste adviezen:
 

Zich informeren en voorbereiden

  • Informeer, voor je een huis bouwt, bij je gewest naar de overstromingsgebieden;
  • Maak rioolputjes, goten, enz., schoon/vrij;
  • Maak een plaat in een waterbestendig materiaal die je voor de deuren van je huis kunt zetten;
  • Maak preventief zandzakjes;
  • Voorzie steeds een voorraad water in flessen.


Reageren voor je veiligheid en die van je gezin

  • Plaats een waterdichte plaat in de deuropening en dicht ze af met silicone;
  • Bouw met zandzakjes kleine dijken voor de keldergaten, de buitendeuren, …;
  • Sluit zo nodig de gas-, elektriciteits- en watertoevoer af;
  • Informeer je bij overstromingsalarm en blijf de media en de aanbevelingen van de overheden volgen;
  • Beperk je verplaatsingen en vermijdt gevaarlijke zones.


Achteraf handelen met kennis van zaken

  • Neem foto’s van de beschadigde plaatsen;
  • Neem zo snel mogelijk contact op met je verzekeraar (Checklist van Assuralia voor de slachtoffers van overstromingen);
  • Maak je huis schoon en desinfecteer de beschadigde kamers;
  • Verlucht de kamers voldoende, maar zorg ervoor dat ze voldoende verwarmd worden om vocht tegen te gaan;
  • Vermijd om kraanwater te gebruiken dat mogelijk ongeschikt is voor gebruik.

 

 

 Het crisisbeheer voor een terugkerend risico plannen

Sinds 2009 beschikt het Crisiscentrum over een « Nationaal Noodplan Natuurrampen – Overstromingen » met als hoofddoel de organisatie van een reactiestructuur op gebeurtenissen en noodsituaties die een coördinatie en/of beheer op nationaal niveau vereisen.

Concreet kan dit plan toegepast worden tijdens bijvoorbeeld zeer zware opeenvolgende overstromingen als gevolg van stortregens of van het stijgend peil van bepaalde stromen en rivieren (na overvloedige regenval of na een lange periode van regen, bij het nogal snel smelten van het sneeuwtapijt, …), bij de plotse stijging van het waterpeil van bepaalde bekkens of van de zee na een noodsituatie (aardbeving, storm, breuk van grote kunstwerken zoals een dam of een dijk, …), of nog bij een (gevaarlijke) stormvloed aan de Belgische kust.

In het kader van zijn nationaal oefeningenbeleid heeft het Crisiscentrum een oefening georganiseerd, namelijk INONDEX, inzake het terugkerende risico van overstromingen. De oefening verliep in 2 tijden: een lokaal luik in 2011 en een federaal luik in 2012. Het beheer van een dergelijke noodsituatie (en vooral van de gevolgen ervan) kon aangevat worden door de verschillende actoren van het Nationaal Noodplan, die allen verenigd waren in het Nationaal Crisiscentrum: FOD Binnenlandse Zaken (AD Civiele Veiligheid en AD Crisiscentrum), FOD Economie, FOD Mobiliteit, FOD Volksgezondheid, Defensie, Vlaams en Waals Gewest, provinciegouverneurs van Luik en Limburg, federale politie (DAO en wegpolitie).


Verschillende provinciegouverneurs en gemeenten, die regelmatig geconfronteerd worden met overstromingen op hun grondgebied, beschikken eveneens over een Bijzonder Nood- en Interventieplan (BNIP), specifiek voor dit risico. Raadpleeg hun website voor meer informatie.