Lessen van het treinongeval in Godinne

Noodplanning
SpoorwegHIN
Eén jaar na het ongeval organiseerde het Hoger Instituut voor de Noodplanning (HIN) een ontmoetingsdag om ervaringen uit te wisselen : de flexibiliteit en menselijke relaties als middelpunt van het crisisbeheer.

Vrijdag 11 mei 2012 zal bij de inwoners van Yvoir, bij de medewerkers van de betrokken overheden en bij de intervenanten in het geheugen gegrift blijven. Een botsing tussen twee goederentreinen veranderde al snel in een gevaarlijke noodsituatie, waaraan moeilijk het hoofd geboden kon worden, omdat bepaalde tankwagons gevaarlijke stoffen bevatten.

Complexe situatie

Yvoir beschikte over een gemeentelijk noodplan. Een oefening om dat plan en de noodprocedures te testen, had al plaatsgevonden. Men is echter nooit voldoende voorbereid op een noodsituatie: de noodplanning vereist immers, afhankelijk van de situatie, een groot aanpassingsvermogen.

Dat is één van de lessen die uit het ongeval getrokken kunnen worden: er werd overgegaan van de gemeentelijke fase naar de provinciale fase, om daarna terug te keren naar een gemeentelijk crisisbeheer; meerdere wijken en collectiviteiten (rusthuizen, scholen, …) werden geëvacueerd; een omvangrijk human resources management was vereist, er moest voldaan worden aan de logistieke behoeften en de rechtstreeks betrokken bevolking en de op het terrein aanwezige media moesten geïnformeerd worden.

De complexiteit van dit ongeval had als gevolg dat de bevolking, de overheden en de intervenanten geconfronteerd werden met talrijke keerpunten in de evolutie van de crisis.

Eén van de grootste uitdagingen van de overheden was efficiënte informatie te verstrekken aan de bevolking. Een gemeentelijke website heeft daartoe onmiddellijk dienst gedaan als centraal informatiepunt en er werden regelmatig informatievergaderingen georganiseerd voor de geëvacueerden.

Gedurende de hele noodsituatie was de goede samenwerking tussen de verschillende betrokken diensten en overheden van primordiaal belang. De gemeente kon, wat crisiscommunicatie betreft, namelijk rekenen op een grote ondersteuning van de Gouverneur van Namen en zijn medewerkers en van het Nationaal Crisiscentrum. De gemeente heeft deze ondersteuning en versterking onderstreept en geprezen.

Een verrijkende ervaring voor elkeen

Op dinsdag 17 september 2013 hebben enkele intervenanten van het terrein, deskundigen van Infrabel en de rechtstreeks betrokken lokale overheden een terugblik geworpen op deze gebeurtenis en nuttige ervaringen uitgewisseld met hun collega’s van andere provincies van het land.

 

We onthouden enkele elementen van deze dag:

  • Een duidelijke procedure voorzien voor het logistieke aspect van het crisisbeheer met de essentiële aandachtspunten, zoals een infrastructuur die dienst doet als verzamelplaats voor de intervenanten (tent bij gebrek aan andere mogelijkheden), een overeenkomst met het Rode Kruis of een private firma voor de catering of het sanitair,…
  • Belang van het feit dat de intervenanten, overheden of private partners elkaar (her)kennen.
  • Noodzaak om oefeningen te organiseren die zo nauw mogelijk aanleunen bij de realiteit en waarbij er sprake is van een wederzijdse ondersteuning in geval van echte noodsituaties (in andere gemeenten bijvoorbeeld). 

 

Het HIN fungeert als opleidingscentrum en als centrum voor ervaringsuitwisseling. In dat kader wenst het lessen te trekken uit de noodsituaties die zich voorgedaan hebben, en informatie te delen met zijn partners: de goede praktijken, maar ook de te verbeteren punten moeten onder de aandacht gebracht worden.

 

Dat is het sterke punt van de noodplanning en het crisisbeheer: aandacht hebben voor de nieuwe uitdagingen en de gedane vaststellingen en deze integreren in de procedures. Enkel zo kunnen we de veiligheid van de burger blijven garanderen.


 

Het volledige programma en presentaties van die dag «lessons learned» zijn hieronder beschikbaar.