BelPIU: verzameling en verwerking van passagiersgegevens

BelPIU
Openbare Veiligheid

Click here for the English version of this text.

Sinds 15 januari 2018, vervult BelPIU, de Belgische passagiersinformatie-eenheid, vervult een van de vier operationele kernopdrachten van het Crisiscentrum. De eenheid verzamelt de gegevens van passagiers die met internationale transportmiddelen reizen, slaat ze op en verwerkt ze. Het gaat om een multidisciplinaire ploeg die bestaat uit ambtenaren van de geïntegreerde Federale Politie, de Staatsveiligheid, de Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid en de Algemene Administratie van de Douane en Accijnzen. Het doel ? De strijd tegen terrorisme en ernstige criminaliteit.  

Strijd tegen terrorisme en zware criminaliteit

De federale regering kondigde na de aanslagen in Parijs (2015) de ontwikkeling van een Belgisch PNR-systeem aan als één van de achttien prioritaire maatregelen in de strijd tegen terrorisme en zware criminaliteit. Verdachten van terroristische of andere ernstige misdrijven (drugssmokkel, industriële spionage, ontvoering, moord...) hebben vaak een specifiek en snel veranderend reisgedrag. Passagiersgegevens spelen een belangrijke rol bij het in kaart brengen van reisbewegingen, het verzamelen van bewijsmateriaal en het oprollen van dubieuze netwerken. 

Deze doelstelling is nu concreet: bij het Crisiscentrum zorgt de Passagiersinformatie-eenheid (in het Engels: Belgian Passenger Information Unit, BelPIU) voor het verzamelen, het opslaan en het verwerken van de gegevens van passagiers die een internationaal transportmiddel vanuit, naar of via België gebruiken, en dit zowel binnen als buiten de Europese Unie. Deze gegevens worden in het kader van de strijd tegen terrorisme en zware criminaliteit (drugssmokkel, mensensmokkel, het smokkelen van kinderen, cybercriminaliteit, namaak, verkrachting, industriële spionage...) gebruikt. Het gaat om de sectoren van de luchtvaart, de internationale hogesnelheidstreinen, het internationaal busvervoer, het internationaal maritiem passagiersvervoer en de reisoperatoren.

De PIE is sinds 15 januari 2018 operationeel : ze is een van de eerste operationele eenheden in Europa. De luchtvaartsector, die jaarlijks 32 miljoen personen vanuit, naar of via België vervoert, was de eerste sector waarmee de PIE zich bezighield. 

Begin april 2018 had de PIE al ongeveer 28% van de gegevens van deze passagiers ontvangen. Het werk wordt elke week voortgezet: eind 2018 zal 70 à 80% van de gegevens in ontvangst zijn genomen. Daarnaast zijn er ook de passagiersgegevens die door de andere sectoren van het internationaal transport worden verzameld. De PIE zal deze gegevens vanaf 2019 ontvangen.

Activiteitenverslage 2018 - BELPIU is er in 2018 in geslaagd om overeenkomsten te sluiten met 20 luchtvaartmaatschappijen die in België actief zijn, waardoor ze de gegevens van 35% van de passagiers die vanuit of naar ons land hebben gevlogen (ongeveer 11 miljoen passagiers) konden analyseren.

 

Unieke samenwerking

De PIE bestaat uit een directeur, een operationele ploeg die is samengesteld uit de analisten van de PIE en afgevaardigden van vier diensten die door de wet bevoegd zijn: de geïntegreerde Federale Politie, de Staatsveiligheid, de Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid en de Algemene Administratie van de Douane en Accijnzen. Daarnaast is er ook een ondersteuningsdienst bestaande uit juristen, personen die de relaties met de vervoermaatschappijen onderhouden en administratief personeel.

Door de passagiersgegevens in eenzelfde databank te verzamelen biedt de PIE de mogelijkheid om een groter aantal inlichtingen aan elkaar te linken. Zo kan er een bijdrage worden geleverd tot de verbetering van de samenwerking tussen de bevoegde diensten in het kader van de strijd tegen zware criminaliteit 

Zowel 48u op voorhand als op moment van vertrek, komen de passagiersgegevens aan in de passagiersgegevensdatabank van de PIE, dankzij een verbinding met de betrokken vervoermaatschappijen en de verbinding in de loop van een implementatieproces dat in samenwerking met de sector wordt toegepast. 

De gegevens worden in real time, aan de hand van vooraf bepaalde criteria, door de operationele ploeg van de PIE geanalyseerd. Ze worden met diverse databanken van gezochte personen vergeleken en voor gerichte opzoekingen gebruikt.

PNR- en API-gegevens 

De gegevens die door de vervoerders aan de PIE worden doorgegeven zijn gegevens die ze al in de loop van hun commerciële processen verzameld hebben. Het gaat dus om:

  • de reservatiegegevens van de passagiers (naam, gegevens, betalingsinformatie...) of de « PNR-gegevens » 
  • de gegevens op een authentiek document, zoals een identiteitskaart of een paspoort (naam, geboortedatum, paspoortnummer...), of de « API-gegevens » 

De API-gegevens bieden het voordeel dat het om geverifieerde gegevens gaat, maar over het algemeen worden ze enkel voor vervoer buiten de EU door de vervoermaatschappijen verzameld.

Juridische basis 

  • De wet van 25 december 2016 betreffende de verwerking van passagiersgegevens. 
  • De Europese richtlijn van 27 april 2016 die betrekking heeft op de passagiersgegevens van de luchtvaartsector
  • Het koninklijk besluit van 18 juli 2017 voert de PNR-wet uit voor de luchtvaartsector. 
  • Het koninklijk besluit van 21 december 2017 regelt de organisatie van de PIE. 

Ik plan een internationale verplaatsing

Wat betekent de wet rond de verwerking van passagiersgegevens voor mij, als passagier ? Lees alle informatie hier