Acties van de overheden en van de burgers ten aanzien van het risico op elektriciteitstekort

Noodplanning
Electriciteit
Naar aanleiding van de onverwachte sluiting van drie kerncentrales heeft Elia, de beheerder van het Belgische transmissienet voor elektriciteit, een risico op elektriciteitstekort in de loop van deze winter 2014-2015 geïdentificeerd. Overheden en burgers kunnen samen actie ondernemen om een black-out te vermijden.

Het risico op elektriciteitstekort wordt reeds sinds enkele maanden aangepakt door de verantwoordelijke actoren voor de elektriciteitsvoorziening: de Staatssecretaris voor Energie, de FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie, alsook Elia. Al deze actoren bereiden de noodzakelijke maatregelen voor en voeren deze indien nodig uit om de stabiliteit van het elektriciteitssysteem in België te waarborgen en de elektriciteitsvoorziening van het land tijdens deze winter zo veel mogelijk te verzekeren.

 

Waarom bestaat er deze winter een risico op elektriciteitstekort?

Door de lagere temperaturen en het minder aantal uren zonneschijn verbruiken wij in de winter meer elektriciteit. Deze klimaatomstandigheden leiden eveneens tot een capaciteitsdaling van bepaalde productiemiddelen en tot een vermindering van het aantal mogelijkheden om elektriciteit in te voeren (onze buurlanden worden immers ook geconfronteerd met een stijging van hun binnenlandse vraag).

Dit jaar komt daar nog het feit bij dat drie belangrijke reactoren van ons energiepark stopgezet werden: de reactoren Doel 3 en Tihange 2 (om veiligheidsredenen) en de reactor Doel 4 (om technische redenen).

Bijgevolg heeft Elia, de beheerder van het elektriciteitsnet, een risico op elektriciteitstekort voor deze winter geïdentificeerd.

 

Meer informatie: http://www.elia.be

 

Welke maatregelen kunnen er genomen worden om een black-out te vermijden?

Om het noodzakelijke evenwicht tussen vraag en aanbod op het elektriciteitsnet te bewaren, is het mogelijk om tussen te komen op het niveau van het aanbod (meer bepaald via de voorziene strategische reserve) en op het niveau van de vraag.

Er worden momenteel maatregelen bestudeerd en uitgevoerd door de FOD Economie (zoals bijvoorbeeld de vroegtijdige sluiting van overheidsgebouwen en het doven van de verlichting op de autosnelwegen). Er zou eveneens overwogen kunnen worden om aan bepaalde grote klanten maatregelen op te leggen om hun elektriciteitsverbruik te verminderen (of zelfs te verbieden).

Indien de vorige maatregelen niet tijdig toegepast kunnen worden of onvoldoende blijken, kan de Minister van Economie en Energie aan Elia vragen om de aansluiting van bepaalde klantencategorieën te onderbreken (activering van het afschakelplan). Een aantal lagen wordt aldus voor een beperkte duur afgeschakeld (brown-out). Deze maatregel, die enkel als laatste redmiddel genomen wordt, moet een totale black-out vermijden.

 

Meer informatie: http://economie.fgov.be/nl  

 

Wat zijn de gevolgen en de impact van een eventuele afschakeling?

In uw woning kan een stroomonderbreking leiden tot het uitvallen van:

  • de binnen- en buitenverlichting;
  • de elektrische en elektronische huishoudtoestellen (koelkast, diepvriezer, televisie, radio’s, computer, modem, enz.);
  • de liften (tenzij zij aangesloten zijn op een noodvoedingsbron);
  • de intercoms, magnetische sloten, garagepoorten, alarmsystemen,…

In uw gemeente of elders, naar gelang van de door de stroomonderbreking getroffen zone, zijn andere gevolgen mogelijk, zoals:

  • mobiliteitsproblemen (verstoord treinverkeer, sluiting van de slagbomen, pannes van de verkeerslichten,…)
  • een verstoring van de telefoon- en internetverbindingen
  • de onmogelijkheid om cash geld te pinnen aan de automatische loketten
  • problemen om benzine te tanken (aangezien de benzinepompen niet werken)
De impact van een stroomonderbreking kan ook domino-effecten teweegbrengen inzake politionele en civiele veiligheid. De overheden zullen erop toezien dat de gevolgen beperkt blijven.

 

Wat doen de overheden in het kader van het afschakelplan?

Overeenkomstig de criteria bepaald in het ministerieel besluit van 3 juni 2005, zal Elia, op vraag van de Staatssecretaris voor Energie en van de Minister van Economie, desgevallend het afschakelplan activeren. Dit plan omvat 6 lagen die elk overeenstemmen met een verbruik van 500 MW. Elke laag bestaat uit een aantal zones die geografisch verspreid zijn op het hele Belgische grondgebied. Deze gecontroleerde onderbrekingen zouden moeten plaatsvinden op het moment dat het verbruik het hoogst is (dit wil zeggen, vooral tussen 17 en 21 uur).

Op de website van de FOD Economie  kan u de lijst raadplegen van de gemeenten op het grondgebied waarvan zich minstens één cabine bevindt die betrokken is bij een laag van het afschakelplan. Deze gemeenten kunnen dus gedeeltelijk of volledig getroffen worden door stroomonderbrekingen in geval van afschakeling. Weet echter dat het impactgebied afhankelijk is van het dekkingsgebied van elke cabine, en dus de gemeentegrens kan overschrijden.

De geografische spreiding van de hoog- en laagspanningscabines en de laagverdeling werden in kaart gebracht door het Crisiscentrum van de FOD Binnenlandse Zaken, op basis van de gegevens van Synergrid, de federatie van de netbeheerders elektriciteit en aardgas in België. Daarmee kunnen de gouverneurs en de burgemeesters, alsook de federale partners, beter identificeren waar de laag- en middenspanningscabines die afgeschakeld kunnen worden, zich bevinden. Zo kunnen zij de impact op (een deel van) het grondgebied beter situeren en kunnen zij zich beter voorbereiden op hun opdrachten inzake noodplanning en crisisbeheer.

In het kader van de gewone wettelijke opdrachten inzake noodplanning en meer bepaald dankzij de Algemene nood-en interventieplannen zijn de Gouverneurs en Burgemeesters immers klaar om te reageren op elke noodsituatie. Deze noodprocedures zouden van toepassing kunnen zijn in geval van stroomonderbrekingen.

Naar aanleiding van de “Noodplanningsgids elektriciteitspanne”, die in 2013 door het Crisiscentrum verspreid werd, hebben de Gouverneurs gewerkt aan hun Bijzonder Nood- en Interventieplan (BNIP) ten aanzien van dit risico op stroomonderbreking, eventueel ten gevolge van een tekort.

Er worden nu reeds concrete acties op lokaal niveau overwogen om, in geval van afschakeling, te waken over de veiligheid van de burgers: opening van een opvangcentrum in de betrokken gemeenten, inzetten van politiepatrouilles in de betrokken wijken, opvolging van de impact op de lokale infrastructuren (instanties, leidingen,…).

 

Elke burger kan actie ondernemen : hoe?

Ongeacht de risicoperiode (zomer of winter) kunt u ervoor zorgen dat uw elektriciteitsverbruik daalt. In normale situaties heeft dat een gunstige impact op het milieu en op uw portefeuille. In situaties van elektriciteitstekort kunt u ook een stroomonderbreking helpen te vermijden. Hieronder vindt u de praktische adviezen om uw verbruik te beperken.

Om doeltreffend te reageren op de vele ongemakken die een stroomonderbreking teweegbrengt, is het uiterst belangrijk om zich voor te bereiden om zijn/haar eigen veiligheid en die van zijn/haar familie te waarborgen. Download hieronder praktische adviezen om u beter voor te bereiden.